Một số điều cần lưu ý về di chúc văn bản

Di chúc bằng văn bản là loại di chúc được thể hiện dưới dạng chữ viết (viết tay, đánh máy, in)
Bạn có biết có bao nhiêu loại di chúc văn bản?
Hiện nay, theo quy định của Bộ luật dân sự 2015, di chúc văn bản tồn tại 4 loại chính. Đó là di chúc bằng văn bản không có người làm chứng, di chúc bằng văn bản có người làm chứng, di chúc bằng văn bản có công chứng và di chúc bằng văn bản có chứng thực.
Để dễ thấy được sự khác biệt trong các loại di chúc văn bản, các bạn hãy theo dõi bảng dưới đây nhé, sẽ hữu ích đấy!

Đăng ký để nhận 10 bài viết hữu ích từ các luật sư/chuyên gia tư vấn đầu ngành về lĩnh vực này.

So sánh các loại di chúc văn bản

 

Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng

Di chúc bằng văn bản có người làm chứng

Di chúc bằng văn bản có công chứng, chứng thực

Đặc điểm

- Người lập di chúc phải tự viết tay và ký vào bản di chúc

 

- Người lập di chúc không tự viết tay bản di chúc mà tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc.

- Bản di chúc này sẽ  phải có ít nhất là 02 người làm chứng. Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

 + Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.

 + Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.

 + Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

- Sau khi lập di chúc, người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng. Tiếp đó những người làm chứng  sẽ xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.

- Người lập di chúc sẽ yêu cầu công chứng hoặc chứng thực bản di chúc của mình đã lập tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã.

- Công chứng viên, người có thẩm quyền của UBND cấp xã không được công chứng, chứng thực đối với di chúc nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

 + Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.

 + Người có cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật.

 + Người có quyền, nghĩa vụ về tài sản liên quan tới nội dung di chúc.

Ưu điểm

Việc lập di chúc thuận tiện, không mất phí

Việc sửa đổi, bổ sung di chúc dễ dàng

Tính bảo đảm cao do có người làm chứng

Tính bảo đảm cao nhất

Nhược điểm

Tính xác thực, bảo đảm thực hiện không cao do dễ bị làm giả

Việc lập và sửa đổi di chúc sẽ mất thời gian và có thể mất phí.

Việc lập và sửa đổi di chúc sẽ mất thời gian và mất phí.

Ngoài ra còn 1 loại di chúc đặc biệt nữa - Cùng Netlaw tìm hiểu nhé

Bạn có biết rằng, bên cạnh những loại di chúc văn bản nêu trên, còn một loại di chúc văn bản đặc biệt khác? Pháp luật dân sự Việt Nam đã dự liệu đến trường hợp người lập di chúc vì những lý do cá nhân chính đáng, không thể đến các cơ quan công chứng hoặc UBND để chứng thực di chúc. Chính vì vậy, điều 638 Bộ luật dân sự 2015 đã nêu ra loại di chúc bằng văn bản có giá trị như di chúc đã được chứng nhận, chứng thực. Loại di chúc này gồm các di chúc như sau:

Di chúc của quân nhân tại ngũ có xác nhận của thủ trưởng đơn vị từ cấp đại đội trở lên, nếu quân nhân không thể yêu cầu công chứng chứng thực


Di chúc của người đang đi trên tàu biển, máy bay có xác nhận của người chỉ huy phương tiện đó


Di chúc của người đang điều trị tại bệnh viện, cơ sở chữa bệnh, điều dưỡng khác có xác nhận của người phụ trách bệnh viện, cơ sở đó.


Di chúc của người đang làm công việc khảo sát, thăm dò, nghiên cứu ở vùng rừng núi hải đảo có xác nhận của người phụ trách đơn vị


Di chúc của công dân Việt Nam đang ở nước ngoài có chứng nhận của cơ quan lãnh sự, đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước đó.


Di chúc của người đang bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, người đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh có xác nhận của người phụ trách cơ sở đó.



Với những thông tin trên, Netlaw khuyên bạn, nếu bạn đang có ý định lập di chúc, hãy chọn di chúc dưới hình thức văn bản có người làm chứng hoặc được công chứng, chứng thực. Sẽ mất thời gian và có thể là tiền bạc nhưng những hình thức di chúc đó có độ an toàn cao nhất. Tuy nhiên bạn vẫn có thể chọn hình thức di chúc bằng văn bản không có người làm chứng. Nhưng hình thức này sẽ này sinh khá nhiều vấn đề.

=>>Hãy để Luật sư giúp bạn trường hợp Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng

Di chúc văn bản cũng cần thỏa mãn các điều kiện luật định mới được coi là hợp pháp, vậy đó là những điều kiện gì?
1.
Thứ nhất là điều kiện về người lập di chúc.
Khác với di chúc miệng, giới hạn đối tượng được lập di chúc bằng văn bản rộng hơn. Nếu như di chúc miệng yêu cầu người từ đủ 18 tuổi trở lên thì với di chúc bằng văn bản, người từ đủ 15 tuổi đã có thể lập di chúc cho mình. Tuy nhiên, người lập di chúc ở độ tuổi từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi cần phải được sự đồng ý từ cha, mẹ hoặc người giám hộ về việc lập di chúc.
Người từ đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự (khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình để xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự), hoàn toàn có thể tự mình lập di chúc mà không cần hỏi ý kiến của ai. Những người bị hạn chế về thể chất hoặc không biết chữ thì di chúc của họ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
Đối với những người thành niên nhưng bị hạn chế năng lực hành vi dân sự (nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích dẫn đến phá tán tài sản của gia đình), việc lập di chúc cần có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật.
Bên cạnh điều kiện về độ tuổi và năng lực hành vi dân sự, còn có một điều kiện quan trọng khác mà người lập di chúc cần đáp ứng, đó là tại thời điểm lập di chúc, người lập di chúc phải đang ở trong trạng thái minh mẫn, sáng suốt và không bị lừa dối, đe doạ hay cưỡng ép bởi bất kì ai.
 
2.
 Thứ hai là điều kiện về nội dung di chúc.
Bạn có biết nội dung di chúc văn bản nhất thiết phải có là gì không? Di chúc là do bạn tự soạn thảo nhưng để di chúc rõ ràng và hợp pháp thì bạn hãy đảm bảo di chúc của mình có đầy đủ các nội dung sau trước đã nhé!
-  Ngày, tháng, năm lập di chúc;
-  Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc
-  Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản
-  Di sản để lại và nơi có di sản.
Ngoài ra, bạn có thể thêm vào di chúc các nội dung khác nhưng những nội dung đó phải không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Ví dụ bạn có thể thêm phần chỉ định người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình sau khi bạn qua đời như trả nợ, bồi thường thiệt hại...  Còn những nội dung như yêu cầu người thừa kế trả thù, giết người, chống phá nhà nước,...sẽ không được pháp luật công nhận.
 
3.
Thứ ba là điều kiện về cách trình bày nội dung di chúc
Bạn đã nghĩ được nội dung di chúc của mình và bắt tay vào viết. Vậy bạn hãy lưu ý những điều sau:
Theo quy đinh của pháp luật, khi viết di chúc, bạn không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, bởi việc viết không rõ ràng sẽ rất dễ gây hiểu nhầm. Di chúc cũng nên được trình bày sạch sẽ, tránh việc tẩy xóa. Nếu bạn lỡ tẩy xóa, sửa chữa trong di chúc thì bạn hoặc người làm chứng di chúc cho bạn phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa. Việc ký tên này nhằm tránh khả năng có người khác thay đổi, làm sai lệch nội dung di chúc của bạn.
Di chúc bạn viết khá dài và gồm nhiều trang thì bạn cần ghi số thứ tự ở các trang để tiện theo dõi và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc ở từng trang, tránh việc người khác thay đổi nội dung hay thêm bớt trang di chúc.
Đây là quy định pháp luật có liên quan - Bạn có thể tham khảo!
Bạn cần tư vấn thêm? Hãy liên hệ với chúng tôi

Đặt câu hỏi với Luật sư/Chuyên gia pháp lý

Thoại/Chat/Email với Luật sư/Chuyên gia pháp lý


Hotline tư vấn

19006188

19006210

Bạn gặp khó khăn
khi sử dụng netlaw?

Hãy liên lạc với chúng tôi

Hotline tư vấn 19006188 nhánh 123